Με τον όρο ανεύρυσμα εννοούμε τη διεύρυνση ,διόγκωση, διάταση ενός τμήματος. αιμοφόρου αγγείου, συνήθως αρτηριών από οργανική πάθηση καταστροφή των τοιχωμάτων του αγγείου και εμφάνιση του ανευρύσματος, άνω του 50% της φυσιολογικής διαμέτρου.
Η σπληνική αρτηρία εκφύεται από την κοιλιακή αορτή (σπλαχνικοί κλάδοι αυτής).
Τα ανευρύσματα της σπληνικής αρτηρίας αποτελούν τα πιο συχνά ανευρύσματα των αγγείων των σπλάχνων με συχνότητα 10% του συνόλου των ανευρυσμάτων και εμφάνιση, ένα προς 10.000 άτομα.
Αποτελούν συνήθως ανευρύσματα με διάμετρο 2 εκατοστών πάνω και εντοπίζονται στη μέση και άπω μοίρα της σπληνικής αρτηρίας. Η συχνότητα είναι 0,01% και εμφανίζονται σε γυναίκες 4 προς ένα σε αναλογία μεταξύ ανδρών και γυναικών. Εμφανίζονται περίπου στα 52 χρόνια της ζωής του κάθε ατόμου. Γενικά η συχνότητα των ανευρυσμάτων είναι 10% του συνόλου των ανευρυσμάτων που εμφανίζονται στις αρτηρίες του ανθρώπινου σώματος με συχνότητα 1 προς 10.000 άτομα.
ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
Γυναικείο φύλο. Με 4 προς 1 συχνότητα σε σχέση με τον ανδρικό πληθυσμό.
Αρτηριοσκλήρυνση, ινομυική δυσπλασία αποτελούν μαζί με την πυλαία υπέρταση και το ιστορικό πολλαπλών κυήσεων τα πιο συχνά αίτια. Ενώ τα σπάνια αίτια σχηματισμού ανευρύσματος σπληνικής αρτηρίας είναι: Οζώδης πολυαρτηρίτιδα, συστηματικός Ερυθηματώδης λύκος ,τραυματισμοί, προσβολές παγκρεατίτιδας.
Τα ανευρύσματα της σπληνικής αρτηρίας αποτελούν σακοειδείς σχηματισμούς, με διάμετρο από 2 εκ. και πάνω και εντοπίζονται στο μέσον και άπω μοίρα της σπληνικής αρτηρίας.
Τα αίτια σχηματισμού ανευρυσμάτων σπληνικής αρτηρίας δεν είναι καθορισμένα .
Τα γνωστά αίτια είναι η ινομυική δυσπλασία και αρτηριοσκλήρωση .Αλλά φαίνεται ότι ενοχοποιούνται αιμοδυναμικοί παράγοντες. όπως και φυσιολογικές αλλαγές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνη, όπου εμφανίζεται αύξηση της αιματικής ροής στον σπλήνα, ορμονικοί παράγοντες, όπως η ρελαξίνη η οποία είναι ορμόνη εγκυμοσύνης, επιδρά επίσης στο τοίχωμα των αγγείων, όπως επιδρούν και τα οιστρογόνα που κυκλοφορούν κατά τη διάρκεια της κύησης και επιδρούν στην ελαστίνη του μέσου χιτώνα της αρτηρίας.
ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ-ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ
Τα συμπτώματα και η κλινική εικόνα. των ανευρυσμάτων της σπληνικής αρτηρίας προέρχονται από την πίεση που ασκούν τα ανευρύσματα αυτά στα γειτονικά όργανα.
Η διάγνωση συνήθως γίνεται τυχαία (ποσοστό 10%).Η ρήξη του ανευρύσματος μπορεί να προκαλέσει άλγος στο αριστερό υποχόνδριο διάταση κοιλίας γενική κατέρρειψη.
Εμφάνιση. ψηλαφητής μάζας και ροίζου στην στην κοιλιακή χώρα. Η οξεία διάταση του ανευρύσματος και η πιθανή ρήξη προκαλεί έντονο κοιλιακό άλγος με εμφάνιση φαινομένου διπλής ρήξης, όπου η πρώτη ρήξη του ανευρύσματος γίνεται στον ελάσσονα επιπλοϊκό θύλακο και μέσα από το τρήμα του Winslow που είναι φυσιολογική ανατομική δομή επικοινωνίας, της μείζονος περιτοναϊκής κοιλότητας και ελάσσονος επιπλόου μέσω του τρήματος περνάει ελεύθερα στην περιτοναϊκή κοιλότητα ,ποσοστό 20-30%.
Επίσης, η ρήξη του ανευρύσματος γίνεται στο γαστρεντερικό σύστημα στους πόρους του παγκρέατος . Η θνητότητα της ρήξης ανέρχεται σε ποσοστό 25%.
Η συχνότητα της ρήξης είναι 2%.Η θνητότητα από ανεύρυσμα της σπληνικής. κατά την εγκυμοσύνη ανέρχεται σε ποσοστό 80% και 90% για το έμβρυο.
ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Όταν το μέγεθος του ανευρύσματος είναι πάνω από 2 εκ. γίνεται κεντρική και περιφερική απολίνωση του ανευρύσματος χωρίς ραφή του ανευρύσματος, όταν εντοπίζονται αυτά στην κεντρική και μέση μοίρα της σπληνικής αρτηρίας. Ανευρύσματα της σπληνικής αρτηρίας που εδράζονται στην περιφερική μοίρα αυτής, αντιμετωπίζονται με απολίνωση και σπληνεκτομή.
Ο εμβολισμός του Ανευρύσματος και η τοποθέτηση στεντ, όπως και έγχυση ανθρώπινης διαθεματικά. Εφαρμόζονται επίσης σήμερα με επιτυχία για την αντιμετώπιση. Των ανευρυσμάτων της σπληνικής αρτηρίας.
Dr.Νίκος Καλλιακμάνης
Βιβλιογραφία.
Merck Manual 18Th Edition
Wikipedia