O Αναπνευστικός συγκυτιακός ιός περιγράφτηκε για πρώτη φορά το 1955 σε χιμπατζή και το 1957 στον άνθρωπο. Το 1998 στις ΗΠΑ χρησιμοποιήθηκε το 1ο μονοκλωνικό αντίσωμα PALIVIZUMAB. Σήμερα υπάρχει νέο μονοκλωνικό αντίσωμα που διαθέτει εξουδετερωτική ικανότητα και για τους δύο υποτύπους του RSV.
O RSV προκαλεί αυτή τη στιγμή ανησυχία του επιστημονικού κόσμου που αφορά την πιθανότητα λοιμώξεων από τον ιό αυτό και εμφάνιση πνευμονίας.
Ο ιός COVID 19, ο ιός της γρίπης και ο συγκυτιακός ιός εμφανίζονται με παρόμοια συμπτώματα καθιστώντας πολύ δύσκολη την κλινική διαφοροδιάγνωση. Ο RSV συνήθως προσβάλλει παιδιά αλλά εμφανίζεται και σε μεγάλες ηλικίες.
Ο COVID 19 σχετίζεται με διάφορες κλινικές εξελίξεις όπως χωρίς συμπτώματα εμφανίζεται λοίμωξη, ήπια λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού, βαριά λοίμωξη του κατώτερου αναπνευστικού (πνευμονία, αναπνευστική ανεπάρκεια μέχρι και θάνατο).
Οι ιοί της γρίπης ταξινομούνται στους τύπους A B και C.
Οι δύο πρώτοι είναι ο πιο συχνός τύπος ιού γρίπης στους ανθρώπους προκαλώντας ενδημίες και πανδημίες. Οι οι ιοί γρίπης Α μπορούν να μολύνουν ζώα (πουλιά, χοίρους, άλογα).
Οι λοιμώξεις από τον ιό της γρίπης τύπου Β περιορίζονται γενικά στον άνθρωπο. Αποτελούν λιγότερο συχνά αίτια επιδημιών.
Οι ιοί της γρίπης Α ταξινομούνται σε υποτύπους με τη βάση 2 επιφανειακών πρωτεϊνών
- την αιμοσυγκολλητίνη (Η)
- την νευραμινιδάση
Η εποχική γρίπη προκαλείται από τους υποτύπους Η1, Η2, Η3 και Ν1, Ν2 της γρίπης Α.
Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) είναι μέλος της οικογένειας των pneumoviride. Αποτελείται από 2 στελέχη ( Α και Β). Ο ιός αποτελεί κύρια αιτία μεταδοτικής νόσου που προσβάλει βρέφη, άτομα μεγάλης ηλικίας, και άτομα υπό ανοσοκαταστολή.
Ο ιός αυτός μπορεί να προκαλέσει λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος και του κατώτερου αναπνευστικού (βρογχιολίτιδα, πνευμονία). Μέχρι την ηλικία των 2 ετών τα περισσότερα παιδιά έχουν μολυνθεί από τον ιό. Η μόλυνση από τον ιό προκαλεί ασθενή ανοσία, έτσι τα παιδιά και οι ενήλικες μπορούν να εμφανίσουν ξανά λοίμωξη.
Ο ιός RSV αποτελεί το κυριότερο αίτιο νοσηλιών στα βρέφη διεθνώς.
Τα συμπτώματα λοίμωξης εμφανίζονται 4 έως 6 μέρες μετά τη λοίμωξη. Τα συμπτώματα είναι αυτοπεριοριζόμενα με διάρκεια 1 έως 2 εβδομάδες σε βρέφη.
Στους ενήλικες η λοίμωξη από τον ιό διαρκεί περίπου 5 μέρες και εκδηλώνεται με συμπτώματα ρινόρροιας, κόπωσης, πονοκεφάλου και πυρετού ( συμπτώματα κρυολογήματος).
Εποχιακά ο RSV μοιάζει με της γρίπης παρουσιάζοντας την ίδια εποχιακή έξαρση (φθινόπωρο, αρχές άνοιξης).
Η πρόωρη διάγνωση που είναι ασφαλής και ανώδυνη τη λήψη ρινοφαρυγγικού επιχρίσματος ανιχνεύοντας την πιθανή ύπαρξη και των 3 ιών.
Το εμβόλιο για τον ιό RSV στοχεύει στην προστασία ευπαθών ομάδων όπως: ηλικιωμένοι 60-75 ετών, έγκυες γυναίκες και βρέφη. Τα εμβόλια που χρησιμοποιούνται και έχουν εγκριθεί βασίζονται στην τεχνολογία υποομάδων η οποία ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα παράγοντας αντισώματα κατά του ιού. Το εμβόλιο στοχεύει την πρωτεΐνη F του RSV η οποία αποτελεί κλειδί για την προσκόλληση του ιού στα κύτταρα του αναπνευστικού συστήματος.
Το νέο εμβόλιο έχει σχεδιαστεί για χορήγηση σε ενήλικες και ηλικιωμένους.
Δοσολογία εμβολίου: 1 δόση.
Δεν συστήνεται συγχορήγηση αυτού του εμβολίου με τα εμβόλια της γρίπης και του covid.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων έχει εγκρίνει 2 εμβόλια και συνιστά για ενήλικες άνω των 60 ετών και ένα από τα δύο χρησιμοποιείται για την ανοσοποίηση των εγκύων.
Τα μονοκλωνικά αντισώματα για την αντιμετώπιση του ιού είναι πρωτεΐνες που παράγονται εργαστηριακά και παρέχουν άμεση παθητική ανοσία σε βρέφη και παιδιά. Παλαιότερο μονοκλωνικό αντίσωμα ήταν το PALIVIZUMAB. Με την χορήγηση μιας δόσης μακράς δράσης (π.χ. NIRSEVIMAB) το οποίο αποτελεί μια νέα σημαντική πρόληψη πέραν του εμβολιασμού των εγκύων. Οι πρωτεΐνες του μονοκλωνικού αντισώματος δρουν σαν έτοιμα αντισώματα παρέχοντας άμεση προστασία χωρίς ο οργανισμός να χρειάζεται την ανάπτυξη ανοσίας.
Dr. Νίκος Καλλιακμάνης
Βιβλιογραφία:
Βικιπαιδεία
Merck Manual
Taber’s Λεξικό